Kurs XHTML 1.0 - część pierwsza
Wstęp
Czym jest XHTML 1.0? XHTML 1.0 jest językiem, w którym powinny być tworzone strony internetowe. Mimo tego, że został on przyjęty przez W3C jako standard 26 stycznia 2000 r. nadal jest mniej popularny od swojego poprzednika HTML 4.01.
XHTML 1.0 jest następcą HTML 4.01, ale hierarchicznie nie pochodzi od niego. "Rodzicem" XHTML 1.0 jest język XML, przez co XHTML jest XMLem. Dlatego też, XHTML 1.0 powinien być serwowany przeglądarce jako typ MIME application/xml lub application/xhtml+xml. W praktyce język XHTML 1.0 najczęściej jest serwowany jako text/html, co w tej wersji języka jest jeszcze dopuszczalne. Języki XHTML 1.1 oraz XHTML 2.0 (w fazie tworzenia) muszą być wysyłane do przeglądarek jako application/xhtml+xml. Ten kurs traktuje o XHTML 1.0 dlatego, że jest on najbardziej liberalnym językiem z całej rodziny XHTML. Jednak pomimo jego "liberalności" cały kurs tego języka będzie bazował na jego najbardziej restrykcyjnej wersji XHTML 1.0 Strict.
XHTML 1.0 jest językiem, który opisuje tylko logiczną strukturę strony, czyli zawartość tekstowa plus podstawowe atrybuty tekstu takie jak nagłówki, hiperłącza, czy wyróżnienia. Do opisania graficznej reprezentacji strony służą kaskadowe arkusze stylów CSS. Takie rozdzielenie treści od wyglądu jest ważne dla przeglądarek, które nie formatują wyświetlanego tekstu lub formatują go w sposób ograniczony (np. przeglądarki w telefonach komórkowych) lub chociażby drukarek, które nie powinny drukować niektórych elementów strony. Rozdzielenie to jest również niesamowitym ułatwieniem dla osoby, która tworzy strony. Ponadto objętości dokumentów stworzonych w XHTML i CSS są zazwyczaj dużo mniejsze od objętości dokumentów stworzonych w samym HTML.
Podstawowe informacje
XHTML jest językiem operującym na znacznikach. Za wszystko odpowiadają znaczniki razem z ewentualnymi parametrami. Znaczniki często są nazywane również tagami.
Na początku każdego dokumentu XHTML jest definicja jego typu. Definicja wygląda następująco:
<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
Pierwsza linijka to XMLowa definicja wersji języka, które przy okazji definiuje użyte w dokumencie kodowanie. Druga i trzecia linijka to tzw. DTD. Konkretnie definiuje język oraz jego wersję oraz daje przeglądarce namiary na plik zawierający opis języka zrozumiały dla przeglądarki.
Następnie w dokumencie musi pojawić się znacznik rozpoczynający sekcję HTML:
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="pl" lang="pl">
Jest to rozbudowana wersja znacznika <html> znanego z języka HTML. Parametry w tym znaczniku to: xmlns definiujący tzw. przestrzeń nazw dla języka, xml:lang definiujący język w jakim został napisany dokumentu oraz jego starszy HTMLowski odpowiednik lang o takim samym znaczeniu. Pierwszy parametr w przypadku tego języka jest obowiązkowy, natomiast drugi i trzeci opcjonalne, ale zalecane.
Następnie w dokumencie następuje sekcja head, która zawiera metainformacje, pozwala na określenie tytułu strony oraz zlinkowanie arkuszy stylów:
<head> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/xml; charset=iso-8859-2" /> <title>Pierwsza strona w XHTML</title> </head>
Oczywiście w przykładzie są tylko dwa znaczniki z wielu dostępnych do umieszczenia w sekcji head. Znacznik <meta> z parametrami jak w przykładzie, jest używany aby zadeklarować kodowanie dla starszych, bazujących na HTML, przeglądarek. Zamykany jest przy pomocy znaku /. Znacznik <title> definiuje tytuł strony, czyli ciąg znaków, które pojawią się jako nazwa okna przeglądarki. Następnie zamykane są znaczniki <title> oraz <head>.
Kolejnym elementem składowym dokumentu XHTML jest jego ciało, czyli po angielsku body. Między znacznikami <body> i </body> powinna znaleźć się treść strony. Całość dokumentu zamyka się znacznikiem </html>.
Podsumowując, szkielet dokumentu HTML powinien wyglądać co najmniej tak (oczywiście przykład jest dla strony napisanej po polsku):
<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="pl" lang="pl">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/xml; charset=iso-8859-2" />
<title>Pierwsza strona w XHTML</title>
</head>
<body>
Treść strony
</body>
</html>
O znacznikach jeszcze
W XHTML wszystkie znaczniki należy zamykać. Czyli można to robić w dwojaki sposób, zależny od rodzaju znacznika. Pierwszym sposobem jest znacznik zamykający np: <p>tekst</p>. Jest on używany dla znaczników, które w specyfikacji języka mają określone zamknięcie. Znaczniki, które nie mają określonych znaczników zamykających należy zamykać następująco: <hr />. Można je również zamknąć przy pomocy pierwszego sposobu, ale jest to niezalecane.
Wszystkie znaczniki w HTML należy pisać małymi literami. Pisanie wielkimi literami jest błędne!
Wartości wszystkich parametrów znajdujących się w znacznikach należy obejmować cudzysłowami: <img src="obraz.gif" alt="Ten obrazek coś przedstawia" />.